Arborysta 2.0

Prezentacja o programie, który pomoże w ewidencji i zarządzaniu terenami zieleni.

Bezpieczne nawierzchnie

Oczka wodne

Współczsne altany ogrodowe

Schody ogrodowe

Schody ogrodowe oprócz znaczenia użytkowego mogą mieć niezwykłą wartość estetyczną. Budowanie schodów jest konieczne na drogach o pochyłości przekraczającej 10-12%, ponieważ ułatwia to poruszanie się i czyni je bezpieczniejszym.


Jak zbudowane są schody
bieg schodów składa się ze stopni w liczbie kilku lub kilkunastu
podstopnica (przednóżek) to określona wysokość stopnia
stopnica (podnóżek) to szerokość (głębokość) stopnia
spoczniki oddziela kolejne biegi stopni
policzek to obranowanie boczne schodów w formie ścianki
nawis (nos) - wysunięcie w górnej części podstopnicy, służące podkreśleniu linii stopnia



Projektujemy schody ogrodowe
Wyznaczamy liczbę stopni, czyli różnicę wysokości poziomów H, trzeba podzielić przez planowaną wysokość stopnia h, która powinna mieścic się w granicach 8-16 cm. Głębokość stopni s obliczamy ze wzoru:

s=62,5-2h+nawisu.

Głębokość stopni nie powinna być mniejsza niż 30cm i nie powinna przekraczać 50 cm, gdyż chodzenie po tak zaprojektowanych schodach stanie się niewygodne. Szerokość schodów ogrodowych powinna wynosić nie mniej niż 90 cm. Szersze schody lepiej wpisują się w otoczenie.


Wykonujemy schody ogrodowe

Schody betonowe
Najtrudniejsze do wykonania. Po zdjęciu humusu wykonujemy wykop o głębokości 25-40cm (60-80 cm na początku biegu na fundament). Wykop zapełniamy kolejno warstwami: 15cm żwiru, 10-15cm piasku, folia budowlana, 10cm betonu (podstawa schodów umieszczona w drewnianym szalunku).

Jeśli wypełniamy wnętrze stopnia cegłą, kostką kamienną itp. to musi być ona ułożona ciasno na podsypce piaskowo cementowej (9:1) i dobijamy gumowym młotkiem, by wyrównać powierzchnię. Następnie wykonujemy okładzinę (np. z cegły) i mocujemy na zaprawie cementowej.

Schody o twardej nawierzchni
Nie wymagają aż takiej precyzji i wiedzy budowlanej jak schody betonowe. Wykonuje się je z płyt kamiennych, elementów drewnianych, kostki betonowej itp.

Przygotowany wykop musi odwzorowywać kształt stopni. 40cm wykopu na fundament jest wystarczająca. Wysypuje się go 10-15cm warstwa piasku i po ubiciu jej układa się nawierzchnię. Drobne elementy umieszczamy ciasno i przybijamy gumowym młotkiem. Jeśli wykonujemy podstopnicę, to należy ją połączyć z płytami zaprawą cementową.



Pochylnie
Jeśli z ogrodu będzie korzystała osoba niepełnosprawna ruchowo, oprócz lub zamiast schodów można wprowadzić pochylnię. Ponieważ jej spadek powinien być łagodny (najwyżej 6°), trzeba przeznaczyć na nią więcej miejsca niż na schody. Przebieg pochylni wytycza się zatem nie wzdłuż linii największej stromizny, lecz po części w poprzek stoku.

Nawierzchnie boisk

Nawierzchnie trawiaste są najczęściej stosowane do gier sportowych, ponieważ są łatwe do uzyskania na normalnym podłożu glebowym, a ponad to można wykorzystać z powierzchni samorzutnie zadarnionych.

Nad powierzchnią murawy trawiastej utrzymuje się umiarkowana wilgotność i temperatura oraz wyższa zawartość tlenu, a zielona barwa jest łagodna dla oczu.

Boiska do piłki nożnej wytrzymują w ciągu tygodnia zaledwie 4-8 godzin obciążenia normalną grą. Najszybciej na boisku ulega zniszczeniu strefa pola bramkowego.

Wykorzystanie nawierzchni trawiastej jest zależne od warunków atmosferycznych, dlatego w celu przedłużenia okresu użytkowania stosuje się odwadnianie, podgrzewanie wgłębne i przykrywanie folią.

Nawierzchnie gruntowe są najczęściej wykorzystywane na boiskach do gier rekreacyjnych. Są łatwe do wykonania, a ponad to mają dużą odporność użytkową.

Nawierzchnie twarde (żwirowo-tłuczniowe) są wykorzystywane na ogół do gier rozrywkowych. Powierzchniowa warstwa nawierzchni powinna być wykonana z materiałów uniemożliwiających skaleczenia takie jak żwiry i piaski (ale nie ilaste!). Nawierzchnie twarde są lepsze od gruntowych ponieważ łatwiej z nich odprowadzić nadmiar wód opadowych.

Nawierzchnie z betonowych płty chodnikowych mogą być wykorzystywane o ile beton jest dorej jakości, gładki i płaski. Koniczne jest również bardzo staranne ułożenie na odpowiedniej podsypce.

Nawierzchnei z betonu cementowego sa kosztowne, a ponad to zachodzi konieczność zachownia szczelin dyetacyjnych, które często naruszają jednolitość i gładkość poweirzchni. Wykorzystuje się je jednak do budowania niewielkich pół do mini golfa, czy torów do kręgli.

Nawierzchnie o lepszczu bitumicznym pozwalają na uzyskanie powierzchni jednolitych, bardzo gładkich i elastycznych. Są tanie i łatwe do naprawienia.

Nawierzchnie specjalne wytwarzane są z elastycznych tworzyw sztucznych i stosowane są jako dywaniki (grubości do kilkunastu milimetrów) układanych na podłożach utwardzonych. Dzięki zastosowaniu odmiennych materiałów maja różną przepuszczalnośc dla wody. Można je wylewac na podłoże lub rozkładac prefabrykowane w jednej lub wielu warstwach.

Nawierzchnie specjalne cechują się sprężystością, elastycznościa, doskonałą przyczepnością i dużą wytrzymałościa mechaniczną, dobrze tłumia hałas i można nadawać im dowolną barwę. Niestety szybko się starzeją (użytkowanie 5-8 lat), a koszt wykonania jest wyższy niż pozostałych.

Nawierzchnie te zwane sa w potocznie "tartanowymi" od nazwy Minnesota Tartan, która po raz pierwszy w 1961 roku wykonała w Polsce tego typu nawierzchnię.

Wyznaczniki dobrych boisk i nawierzchni do gier

Teren na boiska do gier powinien być:

• poziomy
• płaski
• z możliwością odprowadzenia wód gruntowych
• na gruncie twardym (mineralnym) i przepuszczalnym
• z poziomem wody gruntowej poniżej 70cm
• dobrze nasłoneczniony
  
• osłonięty od wiatrów

Nawierzchnia powinna zapewniać:

• bezpieczeństwo przy upadkach (gładkie, elastyczne, miękkie)
• możliwość szybkiej zmiany prędkości i kierunku (dobra przyczepność)
• -możliwość odbicia lub toczenia piłki (gładkość, twardość)
• odporność na użytkowanie
  
• możliwość użytkowania niezależnie od warunków atmosferycznych
• trwałość
• niski koszt wykonania i utrzymania

Krawężniki i obrzeża nawierzchni

Najważniejsze zadania krawężników i obrzeży:

• wzmocnienie mechaniczne jest wymagane przy nawierzchniach ruchu jezdnego. Krawężniki ustawia się powyżej płaszczyzny nawierzchni, co niemożliwie zjeżdżanie na pobocze. W przypadku nawierzchni twardych nieulepszonych krawężniki mogą nie wystawać ponad płaszczyznę.
• niskie murki o dekoracyjnym służące za siedzisko nie tylko ograniczają ruch pieszych, ale także mogą mieć dekoracyjny wygląd.
• wyznaczenie brzegu i linii wymagają przede wszystkim nawierzchnie gruntowe, żwirowe i tłuczniowe, ponieważ utrudnia wydostawanie się luźnych materiałów poza brzeg oraz ułatwia wyrównywanie i konserwację nawierzchni
• krawężnik utrudnia zachwaszczenie nawierzchni gruntowych i zarastanie jej od strony zewnętrznej
• lekkie krawężniki i obrzeża bardzo często ustawia się jako elementy rozdzielające różne nawierzchnie - np. jako rysunek
• obrzeża (np. taśmy faliste) wykorzystywane są także w celu ograniczenia rozrostu roślin

Nawierzchnia w sąsiedztwie drzewa

Umocnienie nawierzchni w sąsiedztwie drzew powoduje pogorszenie warunków glebowych i rzutuje na rozwój i wzrost roślin.

Przyjmuje się, ze zasięg korzeni w glebie odpowiada w przybliżeniu zasięgowi korony (choć może być nawet 2x większy).

Pozostawienie w bliskim sąsiedztwie pnia niepokrytej powierzchni (misy) zabezpieczonej kratami zapewnia dostęp wody opadowej i powietrza zaledwie w pierwszych lata, w kolejnych bowiem miejsca te ulegają ubiciu. Wykonując nawierzchnię należy zawsze liczyć się z przyrastaniem grubości pnia i korzeni, by uniknąć powstawania nierówności i wznoszenia nawierzchni.

Budowanie nawierzchni w pobliżu drzew naraża korzenie na całkowite zniszczenie lub uszkodzenie, szczególnie w przypadku ustawiania krawężników jezdniowych typu ciężkiego.


Bardzo dobrym rozwiązaniem okazują się nawierzchnie z drobnej kostki lub brukowca układanego na 10-20 cm warstwie gruboziarnistego piasku lub żwiru. Gdy potrzebna jest nawierzchnia o większej wytrzymałości na obciążenia (np. na parkingach) dobrze sprawdzają się płyty ażurowe układane na kilkucentymetrowej warstwie żwiru lub pisku gruboziarnistego. Rozwiązania te gwarantują łatwość podlewania, a w razie potrzeby także dostarczania nawozów mineralnych.

Sposoby wykonywania robót ziemnych

Roboty ziemne składają się przede wszystkim z takich czynności jak:

• odspajanie, czyli zdjęcie warstwy urodzajnej, nawierzchni umocnionej itp.
  

-ręczne - prowadzone tylko na niewielkich powierzchniach lub w miejscach o ograniczonej dostępności maszyn; związane jest z wysokimi kosztami pracy
-mechaniczne - wykonywane za pomocą maszyn rolniczych (np. kultywator do spulchnienia wierzchniej warstwy, zrywarka do zdejmowani nawierzchni)

• załadunek - najczęściej jest to praca koparki połączona z odspajaniem gruntu.
  
• transport - odbywa się najczęściej za pomocą wywrotek (500-1000m), a na mniejsze odległości za pomocą spycharki (do 60m) zgarniarek (60-100m).
  
• wykonywanie nasypu
  

-warstwowe formowanie nasypu, gdy mamy do czynienia z wypełnianiem zagłębienia terenu; nalezy pamiętać o odpowiednim zagęszczeniu kolejnych warstw,
-boczne formowanie nasypu, gdy mamy do czynienia z przesuwaniem stoku, ważnym problemem występującym podczas bocznego formowania nasypu jest osuwanie się masy ziemi, należy temu przeciwdziałać poprzez schodkowe uformowanie zasypywanej powierzchni, zmniejszenie grubości nasypu, zmniejszenie pochyłości, zagęszczenie, odpowiednie ujęcie wód ponadskarpowych (np. rynny stokowe, sączki)

• zagęszczanie

-pod wpływem masy własnej - proces powolny i nierównomierny, zależny od grubości warstw, stopnia spulchnienia, rodzaju gruntu itp.
-mechaniczne statyczne - ugniatanie kołami lub gąsiennicami pojazdów, walcami okołowanymi, opony pneumatyczne itp; skuteczne tylko w cienkich warstwach (do 35cm)
-mechaniczne dynamiczne - wykonywanie uderzeń skoncentrowanych (ubijaki mechaniczne, wibratory); stosowane na małych powierzchniach ze względu na niska wydajność sprzętu
-zalewanie wodą - powolne, ale równomierne; spodób dobry dla terenów przeznaczonych do obsadzenia roślinnością, bo uniemożliwia przesadne ubicie gruntu

• modelowanie - nadawanie płaszczyznom wymaganej pochyłości, wypukłości itp.
  

Pochyłość skapy określa się jako kąt zawarty pomiędzy podstawa a pochyłością skarpy lub (częściej) jako stosunek pionowej wysokości do poziomu podstawy lub (najczęściej) w procentach spadku.
Skarpy o pochyłości większej niż 1:2 (27st, 50%) utrudniają poruszanie się i dlatego należy unikać ich formowania.

• plantowanie polega na wygładzeniu powierzchni terenu. Wukonuje się je na ogół za pomoca łaty lub włóki. Jeśli na plantowanej powierzchni ma być rozłożona warstwa ziemi urodzajniej to nie może byc ona zbyt gładka (przepuszczalność i powiązanie echaniczne warstw)
  

Zabezpiecznia na czas trwania robot ziemnych

Na tereny zieleni na obszarach miejskich i podmiejskich przeznacza się często miejsca składowisk, magazynów, a nawet wysypisk odpadów. Gleba tam jest zanieczyszczona lub zupełnie zdegradowana i wymaga wtedy rekultywacji.

Na terenie robót ziemnych miejsca, gdzie przewody i instalacje znajdują się na niewielkich głębokościach powinny zostać zabezpieczone i oznakowane.

Niezabezpieczona roślinność drzewiasta narażona jest na uszkodzenia mechaniczne. Pnie drzew powinny więc zostać obłożone słomą lub miękką tkaniną, a następnie obłożone deskami i obwiązane drutem. Zwisające gałęzie, narażone na uszkodzenia spowodowane przez poruszający się sprzęt i pojazdy powinny być w podwiązane lub podparte. Nie należy usuwać takich gałęzi!

Powierzchniowa (urodzajna) warstwa gleby jest najbardziej żyzną warstwa w profilu glebowym, dlatego należy ją odpowiednio zabezpieczać w miejscach prowadzenia robót ziemnych i w miejscach, gdzie jest ona narażona na zniszczenie. Grubość warstwy urodzajnej to na ogół 10-30 cm.
Przechowywanie warstwy urodzajnej:
-w pryzmach o wysokości do 1,5m i szerokości 2-4m
-górna powierzchnia powinna być lekko wklęsła, by pryzma lepiej przyjmowała wody opadowe
-ochrona przed zachwaszczaniem.
Długotrwałe przechowywanie dużych pryzm powoduje w glebie procesy beztlenowe, obniżające wartość ziemi.

Zabezpieczeniu powinna także podlegać darń o dobrej jakości. Przed zdjęciem warstwy trawę należy nisko skosić.
Przechowywanie:
-zwinięta lub w kwadratowych płatach 30x40cm
-płaskie pryzmy
-trawa do trawy
-nie dłużej jak kilka, max. kilkanaście dni.
Najbardziej niesprzyjające przechowywaniu darni są wysokie temperatury i duża wilgotnośc powietrza.

Roboty ziemne (nasypy, wykopy, dokumentacja)

Roboty ziemne to prace związane z dostosowywaniem rzeźby terenu do koncepcji przestrzenno-plastycznej projektu, takie jak wykopy, czy nasypy. Prace związane z wykonywaniem wykopów pod budynki, drogi, fundamenty elementów małej architektury itp. na ogół nie zalicza się do robót ziemnych.
W miejscach przeznaczonych do uprawy roślin pod warstwą nasypanej ziemi nie powinny znajdować się materiały, które mogą utrudniać wzrost roślin (np. nieprzepuszczalna nawierzchnia).

*Nasypy służą na ogół do tworzenia dominant, punktów widokowych, tarasów, skarp, murków, osłon widokowych, przeciwwietrznych itp. Nasypów nie można wykonywać np. w miejscach projektowanego posadowienia budynków lub elementów architektury ogrodowej, jeśli znajdą się tam grube warstwy gleb, materiałów luźnych lub o niewielkiej spoistości, np. torfowiska lub wysypiska odpadów.
Pod nasypami o płaskich powierzchniach nie powinno się postawiać nadmiernie ubitych (nieprzepuszczalnych) powierzchni gruntu, ponieważ w miejscach tych może dochodzić do długotrwałego utrzymywania się wód opadowych, co z kolei może utrudnić normalny rozwój roślinności (zbyt małe kapilarne podsiąkanie wody gruntowej).

*Wykopy prowadzi się często w celu utworzenia, powiększenia lub pogłębienia zbiorników wodnych.
W miejscu prowadzenia wykopów konieczne jest usunięcie zanieczyszczeń, znajdujących się w warstwie ziemi urodzajnej oraz przeszkód, które mogą utrudnić poruszanie się pojazdów i pracę sprzętu (np. stare fundamenty, pnie po usuniętych drzewach).

W trakcie projektowania konieczne jest drążnie do zrównania objętości wykopów i nasypów, co pozwoli zmniejszyć koszty wywożenia lub dowożenia ziemi.


Prace związane z kształtowaniem powierzchni terenu wykonuje się w oparciu o projekt i dokumentację zawierającą:
-projekt techniczno-roboczy (warstwice, rzędne wysokości lub inne oznaczenia stanu istniejącego i projektowanego)
-wyliczenie objętości mas ziemi pochodzącej z wykopów i potrzebnej do utworzenia nasypów
-wskazania najbardziej ekonomicznego kierunku przemieszczania mas ziemi z wykopów
-innych danych zależnie od rozmiaru i rodzaju prowadzonych robót ziemnych.

Roślinność a elementy uzbrojenia

Do największych uszkodzeń i zniszczenia roślinności drzewiastej dochodzi , gdy w bliskim sąsiedztwie układa się przewody lub buduje kanały. Następuje wówczas zachwianie procesów fizjologicznych drzewa w wyniku przecięcia 20-40% korzeni. Największe straty w drzewostanie obserwuje się po przeprowadzeniu magistrali ciepłowniczych.

Zapobieganie:
-zachowanie odległości prowadzenia przewodów nie mniejszej od zasięgu korony drzewa
-zapewnienie drzewu nawożenia i nawadniania w trakcie trwania robót
-prawidłowe wykonanie cięcia korzeni z właściwa pielęgnacją ran
-wprowadzenie do podłoża od strony wykopu substratu glebowego ułatwiającego regenerację korzeni po zasypaniu wykopu
-zapewnienie drzewu odpowiedniej pielęgnacji w okresie 3-5 lat po zakończeniu robót.


Zagrożenia dla różnych elementów uzbrojenia wynikające z agresji systemu korzeniowego polegają przede wszystkim na przedostawaniu się korzeni do przewodów kanalizacyjnych o niewielkich średnicach lub do sieci przewodów odwadniających. Zachowanie odpowiednich odległości od różnych przewodów, stosowanie na przewody odpowiednich materiałów i przestrzeganie prawidłowość wykonawstwa pozwala jednak uniknąć obu problemów wynikających z sąsiadowania roślinności z elementami uzbrojenia.

Do drzew o dużych możliwościach wrastania do przewodów zaliczamy: topole, wierzby, klony, lipy.

Dokumentacja budowy

1) Zlecenie:
-numer i nazwa budowy
-termin rozpoczęcia i zakończenia budowy
-limity finansowe z podziałem na kwartały
-limit funduszu płac
-system rozliczeń

2) Dziennik budowy - prowadzony w dwóch egzemplarzach przez kierownika budowy lub wyznaczonego pracownika, z wpisami dokonanymi także przez inspektora nadzoru.
-termin wprowadzenia wykonawcy na budowę i termin dostarczenia dokumentacji projektowo-kosztorysowej
-uwagi i zastrzeżenia kierownika budowy dotyczące wykonania projektowanych robót
-uwagi inspektora nadzoru
-rejestr korespondencji
-dane dotyczące wyznaczonych linii pomiarowych, reperów itp
terminy rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych robót
-zapisy dotyczące odstępstw od projektu lub niezgodności wykonania z odpowiednim uzasadnieniem zmian
-opisy trudności i przeszkód oraz ich przyczyn
-zapisy zgłoszenia wykonanych robót do odbiorców częściowych i całkowitych oraz robót zanikających lub ulegających zakryciu
-zapisy inspektora nadzoru w sprawie usunięcia usterek i braków
-polecenia wykonania robót dodatkowych nie przewidzianych w projekcie wraz z ich uzasadnieniem
-dane dotyczące zatrudnieni, pracy sprzętu i transportu, dostaw materiałów oraz przebiegu robót
-uwagi i polecenia dotyczące budowy, wpisywanie przez inspektora nadzoru, autora projektu i władze nadrzędną.

Na każdy wpis do dziennika o charakterze żądania, strona przeciwna winna jest odpowiedzieć w terminie określonym między stronami.

3) Księga obmiaru robót prowadzona jest przez kierownika budowy lub kierowników robót branżowych (odrębne księgi).
-obliczenia ilości wykonanych robót
-wpisy w księdze powiny być datowane i podpisywane przez kierownika budowy i inspektora nadzoru
-kartoteki obmiaru, zawierające karty postępu poszczególnych robót

4) Harmonogram
-przerobu
-funduszu prac
-kosztów

5) inne:
-zlecenia wewnętrzne
-zlecenia robocze
-karty zarobkowe
-listy obecności
-listy plac
-protokoły robót
-dokumenty i kartoteka magazynowa
-sprawozdania
-dziennik korespondencji itp

Ogólna organizacja terenu budowy

Organizacja placu budowy:
-ustawienie w widocznym miejscu tablicy informacyjnej zawierającej niezbędne informacje dotyczące budowy,
-ustawienie tymczasowych pomieszczeń administracyjnych, gospodarczych dla pracowników oraz magazynów,
-stworzenie tymczasowego ogrodzenia dla terenów składowania materiałów,
-wykonanie tymczasowej instalacji wodociągowej, elektrycznej i telefonicznej,
-wykonanie niezbędnych urządzeń sanitarnych.

Zleceniodawca na podstawie umowy zobowiązany jest przekazać wykonawcy teren budowy (w całości lub częściowo) o rozmiarach i w stanie umożliwiającym rozpoczęcie i wykonywanie robót powierzchniowych. Zleceniodawca przed rozpoczęciem robót powinien na własny rachunek:
-wyznaczyć w terenie w sposób trwały linie pomiarowe, osie obiektów, linie zabudowy, niezbędne wysokości itp
-założyć i zabezpieczyć na potrzeby wykonawcy stałe punkty niwelacyjne (repery)
-dostarczyć plan uzbrojenia terenu

Dokumentacja projektu

Projekt budowlany to projekt techniczno-roboczy umożliwiający realizację inwestycji przez dokładne określenie jej elementów i podanie sposobów wykonania.

1) Część opisowa
-określenie podmiotu inwestycji i przewidywanego czasu realizacji
-opis stanu istniejącego oraz opis najbliższego otoczenia
-opis zmian wprowadzanych w zagospodarowaniu terenu
-omówienie projektowanych elementów
-zestawienie powierzchni poszczególnych elementów

2) Część graficzna
-plan orientacyjny (1:1000 lub 1:5000)
-plansza podstawowa (1:250 lub 1:500)
-plansze dodatkowe - np. układ dróg, roboty ziemne i ukształtowanie terenu, szczegóły budowy (na ogół od 1:50 do 2:1)

3) Kosztorys
-karta tytułowa (nazwa obiektu, inwestor, autor, koszt budowy, podpisy osób zatwierdzających)
-wykaz cenników i obowiązujących aktów prawnych, służących za podstawę opracowania
-propozycje kosztorysowe
-tabele zawierające koszty poszczególnych robót
-przedmiar robót , określający ich wielkości
-wykaz materiałów


Dokumentacja uproszczona ("jednostadiowa") wykonywana jest dla prostych inwestycji, np. małych zieleńców, czy pasów przyulicznych.
Składa się z:
-części graficznej (projekt budowlany o uproszczonych założeniach)
-opisu
-kosztorysu.

Silniki spalinowe

Prezentacja udostępniona nam przez prowadzącego

Cmentarze

Prezentacja okrojona z większości zdjęć, bo nie można było wgrać. Całośc dostępna na maila.

Połączenia stolarskie

Ogrody na dachu